Onderzoek naar de duurzaamheid van de bYo-yogamat

Hoe duurzaam is onze yogamat bYo? Een vraag die vanaf het begin een cruciale rol bij ons heeft gespeeld. Reden genoeg voor ons om de yogamat, die voor 100 procent uit kurk bestaat, grondiger te laten onderzoeken. De resultaten met betrekking tot de CO₂-voetafdruk hebben ons erg trots gemaakt. Maar laten we bij het begin beginnen.

Dagelijks komen we het woord ‘duurzaamheid’ tegen, want het speelt een steeds grotere rol in de media, de politiek en de reclame. Dat is geen wonder: milieubewustzijn ontwikkelt zich namelijk steeds meer van een individuele levensstijl tot een maatschappelijke beweging. Het is dan ook onvermijdelijk dat bedrijven hun producten als ‘duurzaam’ bestempelen – ook al is dat misschien helemaal niet waar.

Yoga en duurzaamheid

Toen we ons verdiepten in het onderwerp yogamatten, werd ons al snel duidelijk hoe weinig duurzaamheid er in de yogawereld verankerd is. Wat ons eigenlijk nog meer negatief verraste, was hoe vaak matten als ‘duurzaam’ worden aangeprezen, terwijl ze dat uiteindelijk helemaal niet zijn. Reden genoeg voor ons om hier nog eens goed naar te kijken. Hoe duurzaam is onze yogamat bYo? We wilden het precies weten en hebben een wetenschappelijk onderzoek laten uitvoeren om de CO₂-voetafdruk van onze yogamat te vergelijken met die van andere producten.

 
De studieomgeving 
Naast CO₂ zijn er nog andere broeikasgassen (o.a. methaan, lachgas), waarvan het effect op de opwarming van de aardatmosfeer wordt omgerekend naar de equivalente hoeveelheid CO₂, zodat het opwarmende effect van een mengsel van broeikasgassen met één enkel getal kan worden weergegeven. 
 
Inaanmerkingneming van de CO₂-equivalenten
Deze waarde wordt aangeduid als CO₂e, die we ook als uitgangspunt voor de uitkomst van het onderzoek hebben gebruikt. Er is rekening gehouden met alle stappen in het productieproces, van het woon-werkverkeer van de medewerkers en het energieverbruik op de werkplek tot het gebruikte materiaal en de verzending van de afgewerkte producten.
 
Vergelijking met andere materialen
Daarnaast zijn de emissies van yogamatten van verschillende materialen, zoals PVC, TPE, latex en kurk, vergeleken met die van de bYo-yogamat. Daarbij is rekening gehouden met het land van productie. Bij verschillende bronnen voor emissiewaarden van dezelfde soort is de waarde gebruikt waarvan aantoonbaar is dat deze een grotere negatieve of een kleinere positieve invloed heeft, en is dit dienovereenkomstig toegelicht. Alle waarden zijn met bronvermelding als referentie aangegeven.
 
Eigenschappen van kurk als materiaal

Het bijzondere aan kurk als materiaal is dat niet het hout van de bomen wordt gebruikt, maar uitsluitend de schors.

De schors wordt voor het eerst geoogst na ongeveer 25 jaar, en daarna regelmatig om de 8-9 jaar.1  Verschillende studies gaan ervan uit dat per ton geoogste kurk 70 ton CO₂ in de atmosfeer wordt vastgelegd.2  Een andere studie, UAB 2011, gaat uit van een aanzienlijk lagere waarde, namelijk 18 kg gebonden CO₂ per kg geoogst kurk, maar dit levert nog steeds een duidelijk negatieve CO₂-balans op.3  

In principe wordt bij de resultaten van deze studies rekening gehouden met CO₂-opslag. Dat betekent dat het CO₂-effect van het gehele kurkbosbestand in de berekeningen wordt meegenomen.Volgenseen andere studie is het echter de vraag of en in hoeverre er rekening moet worden gehouden met CO₂-opslag.

Uiteindelijk komt deze studie tot de conclusie dat de waarde uit de UAB-studie met een factor 3,6 tot 4,5 te hoog is ingeschat.4 

Wij sluiten ons aan bij deze redenering om een zo betrouwbaar mogelijk resultaat te verkrijgen. Er moet bijvoorbeeld rekening worden gehouden met de toewijzing van grond, wat betekent dat het areaal van het kurkbos ook voor andere doeleinden zou kunnen worden gebruikt. Uiteindelijk blijft het echter een feit dat het oogsten van de kurkeik ertoe leidt dat er tot drie keer meer CO₂ wordt vastgelegd dan wanneer de kurkschors niet zou worden geoogst. 

Het materiaal alleen is niet doorslaggevend

Zo hebben we dus allereerst de resultaten van het materiaal zelf. Daarbij komen echter nog tal van andere factoren, zoals bijvoorbeeld het energieverbruik tijdens de productie, de transportafstanden, de verpakking en nog veel meer. In onze cijfers is met deze factoren rekening gehouden, wat tot interessante resultaten leidt. 

Het belang van de herkomst

Het overgrote deel van de wereldwijde productie is afkomstig uit China en wordt over zee vervoerd. Vanwege de enorm grote laadcapaciteit van containerschepen is het relatieve CO₂-aandeel per kg vracht echter relatief laag, hoewel de totale CO₂-uitstoot van een containerschip enorm is.

Transporttrajecten  

Hoe weeg je nu de hoge totale uitstoot af tegen de lage uitstoot per kg product? Het is lastig om de juiste benadering te vinden, maar bij het vergelijken van verschillende transportwijzen hebben we de ogenschijnlijk goedkopere optie per kg vracht gehanteerd (dit betekent dat we producten uit Azië in de vergelijking nog iets goedkoper hebben ingeschat, hoewel de lagere waarde per kg vracht naar onze mening niet per se een aanwijzing is dat vervoer over zee duurzaam is).  

De bYo-yogamat wordt op duurzame en milieuvriendelijke wijze in Portugal vervaardigd. Dat is ideaal, omdat het natuurlijke materiaal direct op de plaats van oogst wordt verwerkt. De korte transportafstanden zorgen voor een nog beter resultaat.

bYo is koolstofnegatief!

Met een waarde van -4,93 kgCO₂ zijnwe koolstofnegatief. Ter verduidelijking: een product is CO₂-neutraal wanneer de hoeveelheid uitstoot die in de atmosfeer terechtkomt, gelijk is aan de hoeveelheid CO₂-uitstoot die uit de atmosfeer wordt verwijderd. De impact is neutraal, nul. Het zogenaamde ‘koolstofnegatief’ gaat nog een stap verder: een product is namelijk ‘koolstofnegatief’ op het moment dat de hoeveelheid uit de atmosfeer verwijderde CO₂-emissies groter is dan de hoeveelheid CO₂-emissies die in de atmosfeer wordt uitgestoten. Dit laatste geldt voor onze bYo-yogamat. 

Dit resultaat sterkt ons in onze overtuiging dat we sportartikelen moeten ontwikkelen die in harmonie zijn met het milieu. 

 

1 https://kork.de/wp-content/uploads/2019/12/Von_der_Korkeiche_zum_Kork.pdf 

2 https://co2neg.com/power-of-cork

3 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22813756/

4 https://cedelft.eu/wp-content/uploads/sites/2/2021/04/CE_Delft_27925_Natural_cork_bottle_stoppers_Def.pdf

Overige referenties

https://www.winnipeg.ca/finance/findata/matmgt/documents/2012/682-2012/682-2012_Appendix_H-WSTP_South_End_Plant_Process_Selection_Report/Appendix%207.pdf

Internationaal Energieagentschap. 2008. "CO₂-uitstoot door verbranding van brandstoffen" ISSN 1683-4291.
http://lysander.sourceoecd.org.libproxy-wb.imf.org/vl=1376909/cl=15/nw=1/rpsv/statistic/s26_about.htm?jnlissn=16834291

Internationaal Panel voor Klimaatverandering. 2006. "2006 IPCC-richtlijnen voor nationale broeikasgasinventarissen."
http://www.ipcc-nggip.iges.or.jp/public/2006gl/index.html